Woensdagmiddag 19 november eindigde een vluchtpoging in Roosendaal met een crash. De bestuurder, een 32-jarige man uit Bergen op Zoom, stond bij de politie al bekend voor het rijden zonder rijbewijs. Toen agenten hem een stopteken gaven, koos hij voor snelheid in plaats van verstand. Dat leverde niet alleen materiële schade op, maar opnieuw een ongemakkelijke vraag: waarom komen bekende overtreders zó makkelijk opnieuw in dezelfde situatie terecht?
Wat zegt dit over handhaving?
De kern is eenvoudig: herhaald rijden zonder rijbewijs is geen incident, maar een patroon. Handhaving richt zich vaak op de controle aan de weg, terwijl het probleem na het staande houden onvoldoende wordt geneutraliseerd. Als een sanctie niet leidt tot gedragsverandering, is ze in feite symboliek. Zonder effectieve opvolging – zoals snelle voertuiginhouding, verplichte educatieve trajecten en striktere toezichtmaatregelen – blijft het kat-en-muisspel duren, met voorspelbare risico’s voor andere weggebruikers.
Publieke veiligheid versus achtervolging
Achtervolgen is altijd een riskante afweging. De politie moet in seconden inschatten of ingrijpen proportioneel is tegenover het gevaar van de achtervolging zelf. In dit geval leek de vluchtende automobilist al een bekend risico. Dat onderstreept de noodzaak van tactieken die schade minimaliseren: gecontroleerde afzetting van wegen, gecoördineerde inzet van meerdere eenheden en, waar mogelijk, technologische middelen om afstand te bewaren zonder het gevaar op te voeren. De keuze om te volgen moet steeds gekoppeld zijn aan een plan om veilig te laten stoppen.
Structurele oorzaken die blijven liggen
De drempel om zonder rijbewijs te rijden is te laag als de praktische consequenties gering blijven. Wie herhaaldelijk zonder papieren rijdt, verplaatst het risico naar anderen. Het antwoord ligt niet enkel in zwaardere boetes, maar in zekerheden die wél werken: snelle inbeslagname van het voertuig, beperkingen op tenaamstelling, koppeling met verzekeringsregistraties en maatwerktoezicht voor veelplegers. Daarbij hoort ook een realistische beoordeling van sociale factoren, zodat maatregel en begeleiding elkaar versterken.
Feiten, niet aannames
We hebben transparantie nodig over recidive en effectiviteit van sancties. Zonder open gegevens blijven we discussiëren in het luchtledige. Gemeenten, OM en politie moeten cijfers delen over herhaling, doorlooptijden en uitkomsten van maatregelen, zodat beleid kan worden bijgestuurd op bewijs in plaats van veronderstelling.
Van incident naar systeemantwoord
De crash in Roosendaal is geen spectaculaire uitzondering, maar een signaal. Een consistente keten – van aanhouding tot consequente, voelbare en proportionele opvolging – is de enige manier om de prikkel tot herhaling te verkleinen. Combineer dat met publiekscommunicatie over de risico’s en zichtbare handhaving op hotspots, en je verhoogt de kans dat de volgende bestuurder wél stopt bij een stopteken. Anders blijft het toeval beslissen wie er ongeschonden thuiskomt.
Uiteindelijk draait het om geloofwaardigheid. Als regels niet merkbaar gelden voor wie ze negeert, ondermijnt dat het vertrouwen van alle anderen die zich wel aan de regels houden. Dáár ligt de echte schade, lang nadat de brokstukken zijn opgeruimd.
