Bankhelpdeskfraude is geen technisch hoogstandje, maar een psychologische operatie. In Tilburg werd een vrouw via een alarmerende sms in een scenario gezogen dat tot op het bot is geoptimaliseerd: ze belde een zogenaamd noodnummer, werd urenlang aan de lijn gehouden door een “bankmedewerkster”, en droeg uiteindelijk al haar bankpassen over aan een koerier. Niet omdat ze naïef is, maar omdat het script precies inspeelt op angst, urgentie en gehoorzaamheid.
Wat gebeurde er in Tilburg?
Volgens de politie werden de passen later gebruikt bij een betaalautomaat in Tilburg; er zijn camerabeelden van de verdachte. Dit is het klassieke draaiboek: een geloofwaardige waarschuwing, een “alarmlijn” buiten de officiële kanalen, en daarna de logistiek van ophalen en pinnen. Elke stap reduceert frictie voor de dader en verhoogt druk op het slachtoffer. Tijd is hier het wapen; uren aan de lijn betekent controle.
De methode: vertrouwen kapen
De fraude werkt niet dankzij slechte technologie, maar dankzij uitstekend sociaal ontwerp. Nummerspoofing wekt legitimiteit, een beleefde stem roept autoriteit op, en de afgesproken koeriersdienst geeft het geheel een operationeel aura. De bankpas wordt niet “gestolen”; hij wordt vrijwillig overhandigd onder valse aannames. Dat maakt aangifte complexer en aansprakelijkheid vaag, precies waar criminelen op mikken.
Wie draagt verantwoordelijkheid?
Consumenten hebben een taak: nooit via links bellen, nooit passen afgeven, altijd zelfstandig het officiële banknummer opzoeken. Maar het is te makkelijk om het daar te laten. Banken kunnen transacties met plotselinge locatiesprongen of ongebruikelijke pinreeksen strakker blokkeren. Telecomaanbieders moeten spoofing en doorverbinden naar “alarmlijnen” harder filteren. Wetgevers horen verplicht beleid af te dwingen voor snelle bevriezing en schadeherstel.
Praktische checks die werken
Hang op en bel terug via het nummer op uw bankpas of de officiële app. Spreek een wachtwoord af met uw bank voor telefonische verificatie. Geen enkele bank stuurt een koerier voor passen of pincodes; wie dat vraagt, liegt. Zet notificaties aan voor iedere transactie, en beperk pinlimieten tijdelijk als u onraad voelt. Eén onderbreking in het script is vaak genoeg om het plan te laten instorten.
De zaak in Tilburg is geen incident maar een spiegel: zolang angst sneller reist dan nuance, hebben criminelen een voorsprong. We moeten hun efficiency beantwoorden met onze eigen: heldere protocollen, traceerbare communicatie en nul tolerantie voor dubieuze “alarmlijnen”. Herken het toneelstuk, verbreek de scène, en claim de regie terug voordat uw pas – en uw rust – uit handen glijdt. Samenwerking tussen banken, telecom en politie moet geen slogan zijn maar een SLA met meetbare reactietijden, zodat slachtoffers niet uren verliezen terwijl fraudeurs minuten winnen.
