In Tilburgs Westerpark liep de jaarwisseling uit op een agressief schouwspel: groepen jongeren richtten zwaar illegaal vuurwerk op voorbijgangers en politie, waarop de Mobiele Eenheid moest ingrijpen. Meerdere aanhoudingen volgden; de politie vraagt getuigen en mensen met beeldmateriaal zich te melden. De vraag dringt zich op: wat zegt dit incident over de staat van onze openbare orde en de manier waarop we onze jaarwisseling blijven organiseren?
Wanneer traditie ontspoort
Vuurwerk geldt in Nederland als ritueel van licht en luidruchtige opluchting. Maar zodra knaldrang verandert in doelbewust geweld, houdt de traditie op traditie te zijn en wordt ze een dekmantel. Zwaar illegaal vuurwerk is geen feestartikel; het is een projectiel. Wie het richt op mensen of hulpverleners, kiest voor intimidatie. Dat dit in het Westerpark kon gebeuren, wijst op drie zwaktes: voorspelbare hotspots, onvoldoende afschrikking en een maatschappelijk krediet dat stelselmatig wordt misbruikt.
De misrekening van tolerantie
Gemeentelijke speelruimte rond jaarwisselingsrituelen berust op het idee dat sociale controle excessen dempt. In de praktijk ontstaat een grijze zone waarin groepen de boventoon voeren. De berekening is eenvoudig: in het tumult daalt de pakkans, terwijl de impact van zichtbaar verzet tegen autoriteit stijgt. Resultaat: een competitieve escalatie, waarin de komst van de ME niet langer corrigerend werkt, maar dient als trofee voor de relschoppers. Wie orde wil herstellen, moet die grijze zone verkleinen met scherpe grenzen, zichtbaar toezicht en onmiddellijke consequenties.
De rol van digitale getuigen
De roep om getuigen in Tilburg is terecht. Smartphones, deurbelcamera’s en dashcams leveren cruciale context: routes, tijdstippen, herkenbare patronen, medeplegers. Relevantie, authenticiteit en continuïteit van het beeldmateriaal zijn sleutelwoorden. Lever ruwe bestanden, geen bewerkte clips; noteer tijd en locatie; deel ook wat niet spectaculair lijkt. Dat zijn de puzzelstukjes waarmee opsporing later concrete verbindingen legt. Privacy van omstanders is belangrijk, maar in strafrechtelijk kader weegt identificatie zwaarder dan cosmetische blur; laat selectie en maskering aan de autoriteiten over.
Herstel van de publieke ruimte
Wie structureel wil voorkomen dat parken tot slagveld verworden, combineert drie sporen: preventie, gerichte handhaving en betekenisvolle alternatieven. Preventie is data-gedreven: hotspot-analyse, gebiedsverboden, waarschuwingen met naam en toenaam. Handhaving moet snel en proportioneel zijn, met vooraf aangekondigde zero tolerance op illegaal vuurwerk. Alternatieven vergen regie: gecureerde, vergunde shows en duidelijke afschaffing van particuliere knalartikelen die in de praktijk niet te controleren zijn. Zonder consequente lijn is elk volgend jaar een herhalingsoefening.
Handhaven zonder spektakel
Operationeel vraagt dit om zichtbare, maar niet theatrale aanwezigheid: vaste camera’s en drones voor bewijs, bodycams als norm, snelle keten van aanhouding naar vervolging, en directe communicatie richting buurt: wat is vastgelegd, welke stappen volgen, welke rechten en plichten gelden. Jeugdhulp en wijkteams horen aan dezelfde tafel, niet pas de dag erna maar weken ervoor, met ouders als aanspreekpunt en duidelijke aansprakelijkheid.
Het incident in het Westerpark is geen uitbarsting in een vacuum, maar een voorspelbare lek in ons collectieve systeem van gedogen rond de jaarwisseling. Wie dit serieus neemt, helpt nu: heb je iets gezien, gehoord of gefilmd, deel het met de politie. Maar belangrijker nog: vraag om beleid dat het verschil maakt tussen vuurwerk als viering en vuurwerk als wapen. Die grens is niet vaag; we hebben haar enkel te durven handhaven.
