In juli 2025 parkeert een man zijn auto — met daarin een witte herdershond — bij de pinautomaat aan de Oudlandsestraat in Steenbergen. Hij wil slechts geld opnemen. Dan stapt een ander op hem af, met een mes. De dader is onbekend, de kwetsbaarheid niet: dit voorval legt opnieuw bloot hoe voorspelbaar en exploiteerbaar de context rond geldautomaten is.
Beveiligingskloof bij geldautomaten
Pinautomaten combineren contant geld, gefixeerde aandacht en beperkte bewegingsruimte. Zonder heldere zichtlijnen, goede verlichting en nabijheid van sociale controle wordt de gebruiker een stilstaand doelwit. Banken wijzen graag op camera’s, maar die zijn vaak reactief: ze registreren, niet voorkomen. Een proactieve set-up vraagt om slim geplaatste verlichting, obstakelvrije aanlooproutes, spiegelende oppervlakken die dode hoeken wegnemen en duidelijk zichtbare noodknoppen die direct verbinding leggen met 112. Gemeenten en banken zouden risicoprofielen moeten koppelen aan tijdstippen en locaties, en op basis daarvan de toegankelijkheid of zichtbaarheid tijdelijk aanpassen.
Het mes, de hond en de escalatie
Dat er een hond in de auto zit, blijkt geen afschrikmiddel. Routine-activiteitstheorie voorspelt dit: waar een gemotiveerde dader, een geschikt doelwit en gebrek aan toezicht samenkomen, is de drempel laag. Praktisch betekent dit voor gebruikers: pin bij voorkeur overdag; scan de omgeving vóórdat u uw pas insteekt; houd uw telefoon paraat maar niet afleidend; positioneer u met de rug naar een muur of etalage zodat de aanloophoek beperkt is; en verbreek onmiddellijk de handeling zodra iemand te dicht nadert. Aarzelen om 112 te bellen is kostbaar — meld vroeg, niet laat.
Rol van gemeente en politie
De Oudlandsestraat is geen abstracte casus. Lokale bestuurders kunnen hotspots dynamisch identificeren via meldingen, cameragegevens en aangiftepatronen. Tijdelijke mobiele camera-units, extra verlichting en gerichte (onregelmatige) surveillance werken preventief. Tegelijk is transparantie cruciaal: publiceer periodiek data over incidenten en maatregelen, zodat inwoners weten wat werkt. Getuigenoproepen moeten concreet, tijdgebonden en breed verspreid worden — maar zónder speculatie of stigmatisering.
Wat burgers nú kunnen doen
Kies goed verlichte automaten met passantenstroom; vermijd routine (altijd dezelfde tijd/plek); draag slechts het noodzakelijke contant; let op aanlooproutes en mogelijke schuilplekken; zet indien mogelijk iemand op wachtafstand; en deel relevante observaties onmiddellijk met de politie. Voor ondernemers nabij automaten: onderhoud camera’s, verwijder visuele obstakels en stem openingstijden af op piekmomenten.
De prangende vraag “Wie is dit?” hoort naast een tweede te staan: “Waarom kan dit hier gebeuren?” Pas als locatie-ontwerp, toezicht en gedragsadvies in samenhang worden aangepakt, verschuift het voordeel van dader naar burger. Steenbergen verdient een openbare ruimte die niet uitnodigt tot mesdreiging, maar afschrikt door zichtbaarheid, alertheid en snelle respons.
